تصور کنید ملکی را با هزار امید و آرزو اجاره دادهاید، اما حالا ماههاست که مستاجر اجاره را پرداخت نکرده و حتی با پایان قرارداد، حاضر به تخلیه نیست. شبها خواب از چشمانتان رفته و مدام به این فکر میکنید که چگونه حق خود را پس بگیرید. این وضعیت برای بسیاری از مالکان در ایران یک واقعیت تلخ است. خوشبختانه قانون راهحلی به نام دستور تخلیه پیش پای شما گذاشته که میتواند هم ملکتان را آزاد کند و هم حقوق مالی عقبافتاده، یعنی اجور معوقه، را به شما برگرداند. در این مقاله، قدم به قدم با شما همراه میشویم تا تمام زوایای دستور تخلیه ملک و مطالبه اجور معوقه را بشناسید؛ از تعریف و شرایط قانونی تا مراحل عملی و چالشهایی که ممکن است با آن روبرو شوید. هدف ما این است که با اطلاعات دقیق و کاربردی، قدرت تصمیمگیری را به دستتان بدهیم و راه را برای احقاق حق هموار کنیم.
دستور تخلیه چیست و چرا اهمیت دارد؟
وقتی صحبت از اجاره و مشکلات بین موجر و مستاجر میشود، یکی از اولین ابزارهای قانونی که به ذهن مالکان میرسد، تخلیه ملک استیجاری است. اما این ابزار دقیقاً چیست و چرا تا این حد برای مالکان حیاتی است؟ بیایید این موضوع را باز کنیم و ببینیم چگونه میتواند گره از کار شما باز کند.
تعریف دستور تخلیه در قانون روابط موجر و مستاجر
در سادهترین بیان، دستور تخلیه یک تصمیم قضایی است که از سوی شورای حل اختلاف یا دادگاه صادر میشود و به مستاجر دستور میدهد ملک را در مهلت مشخصی خالی کند. این دستور بر اساس قانون روابط موجر و مستاجر (مصوب ۱۳۵۶ و اصلاحات بعدی) طراحی شده تا مالک بتواند در شرایط خاصی مثل پایان قرارداد یا عدم پرداخت اجاره، کنترل ملک خود را پس بگیرد. برخلاف برخی احکام قضایی دیگر، این دستور معمولاً سریعتر صادر میشود، چون قانونگذار میداند تاخیر در چنین پروندههایی میتواند ضررهای جبرانناپذیری به موجر بزند.
چه زمانی میتوانید درخواست دستور تخلیه کنید؟
برای اینکه بتوانید درخواست دادخواست تخلیه بدهید، باید شرایط مشخصی وجود داشته باشد. مهمترین آنها پایان مدت قرارداد اجاره است؛ یعنی اگر قراردادتان تمام شده و مستاجر حاضر به تمدید یا تخلیه نیست، قانون پشت شماست. مورد دیگر، عدم پرداخت اجاره معوقه است. اگر مستاجر بیش از یک ماه اجاره را پرداخت نکرده و شما اخطار کتبی (اظهارنامه) فرستادهاید، میتوانید اقدام کنید. همچنین تخلفاتی مثل تغییر کاربری ملک (مثلاً تبدیل خانه به دفتر کار بدون اجازه) هم میتواند دلیلی برای این درخواست باشد.
تفاوت دستور تخلیه با سایر احکام قضایی
شاید شنیده باشید که برای بیرون کردن کسی از ملک، احکامی مثل خلع ید یا تحویل مبیع هم وجود دارد. اما اینها با دستور تخلیه ملک فرق دارند. دستور تخلیه مخصوص قراردادهای اجاره است و فقط بین موجر و مستاجر کاربرد دارد، در حالی که خلع ید برای مواردی است که کسی بدون هیچ قراردادی ملک شما را تصرف کرده. از نظر سرعت هم، دستور تخلیه معمولاً زودتر به نتیجه میرسد، چون مراحل سادهتری دارد. برای درک بهتر، فرض کنید ملکی را اجاره دادهاید و مستاجر بعد از پایان قرارداد نمیرود؛ اینجا دستور تخلیه سریعترین راه شماست.
اجور معوقه چیست و چگونه محاسبه میشود؟
یکی از بزرگترین دغدغههای مالکانی که با مستاجر بدحساب روبرو هستند، جبران ضرر مالی ناشی از عدم پرداخت اجاره است. اینجا مفهومی به نام اجور معوقه وارد میدان میشود که میتواند بخشی از این خسارت را جبران کند. اگر شما هم ماههاست که اجارهای دریافت نکردهاید و نمیدانید چگونه باید این پول را پس بگیرید، این بخش برای شماست. بیایید دقیقتر به این موضوع نگاه کنیم و ببینیم اجاره معوقه چیست و چطور میتوانید آن را مطالبه کنید.
تعریف اجور معوقه و جایگاه قانونی آن
به زبان ساده، اجور معوقه همان اجارهبهای پرداختنشدهای است که مستاجر موظف بوده در زمان مشخص به موجر پرداخت کند، اما این کار را نکرده است. این اصطلاح در قانون روابط موجر و مستاجر به عنوان یک حق مالی برای مالک به رسمیت شناخته شده است. فرض کنید شما ملکی را با اجاره ماهانه یک میلیون تومان اجاره دادهاید، اما مستاجر سه ماه است که هیچ پولی نداده. این سه میلیون تومان، اجور معوقه شماست و قانون به شما اجازه میدهد آن را از طریق مراجع قضایی مطالبه کنید. این حق، ابزار مهمی برای جبران ضررهای مالی شماست، بهخصوص در شرایطی که تورم و هزینههای زندگی روزبهروز بیشتر میشود.
روش محاسبه اجور معوقه با مثال عملی
محاسبه مطالبه اجور معوقه کار پیچیدهای نیست، اما باید دقیق انجام شود تا در دادگاه به مشکل نخورید. روش کار اینگونه است: تعداد ماههایی که اجاره پرداخت نشده را در مبلغ اجاره ماهانه ضرب میکنید. برای مثال، اگر اجاره ماهانه ملک شما ۲ میلیون تومان باشد و مستاجر ۵ ماه پرداخت نکرده، اجور معوقه برابر است با ۱۰ میلیون تومان. حالا اگر در قرارداد اجاره، بندی برای جریمه دیرکرد ذکر شده باشد (مثلاً روزانه ۵۰ هزار تومان)، این مبلغ هم به رقم اصلی اضافه میشود. فرض کنیم ۵ ماه برابر با ۱۵۰ روز باشد؛ در این صورت، ۷.۵ میلیون تومان جریمه دیرکرد هم به ۱۰ میلیون اضافه میشود و رقم نهایی ۱۷.۵ میلیون تومان خواهد بود. این محاسبه باید با مدارک (مثل قرارداد اجاره) به دادگاه ارائه شود.
آیا اجور معوقه شامل خسارت تاخیر هم میشود؟
این سوال برای بسیاری از مالکان پیش میآید: آیا میتوانم علاوه بر اصل پول، خسارتی هم بابت تاخیر بگیرم؟ پاسخ بستگی به قرارداد شما دارد. اگر در قرارداد اجاره، بندی برای خسارت تاخیر در تخلیه یا پرداخت اجاره ذکر شده باشد، دادگاه آن را به رسمیت میشناسد. اما اگر چنین توافقی وجود نداشته باشد، عرف قضایی معمولاً خسارت تاخیر را بر اساس نرخ تورم یا شاخص بانک مرکزی محاسبه میکند، البته به شرطی که شما آن را در دادخواست خود مطرح کرده باشید. این خسارت میتواند بخشی از ضرر ناشی از کاهش ارزش پول را جبران کند، اما باید با ادله محکم به قاضی ثابت شود.
شرایط قانونی برای درخواست دستور تخلیه
برای اینکه بتوانید از قانون کمک بگیرید و مستاجر را ملزم به ترک ملک کنید، باید شرایط مشخصی را رعایت کنید. دستور تخلیه ملک یک ابزار قدرتمند است، اما قانونگذار آن را مشروط به رعایت برخی پیشنیازها کرده تا حقوق هر دو طرف، یعنی موجر و مستاجر، حفظ شود. اگر میخواهید بدانید در چه شرایطی میتوانید دادخواست تخلیه تنظیم کنید و چگونه باید این مسیر را طی کنید، این بخش به شما کمک میکند تا با جزئیات این شرایط آشنا شوید.
پایان مدت قرارداد اجاره و عدم تمدید
یکی از مهمترین شرایط برای درخواست تخلیه ملک استیجاری، انقضای مدت قرارداد اجاره است. اگر قرارداد شما به پایان رسیده و مستاجر بدون توافق جدید همچنان در ملک باقی مانده، قانون به شما حق میدهد که اقدام کنید. طبق قانون روابط موجر و مستاجر، زمانی که مدت قرارداد تمام میشود، مستاجر موظف است ملک را تخلیه کند، مگر اینکه شما به صورت کتبی یا شفاهی توافق به تمدید کرده باشید. برای مثال، فرض کنید قرارداد اجاره شما یکساله بوده و در تاریخ ۳۱ شهریور به پایان رسیده است. اگر مستاجر تا مهرماه همچنان در ملک باشد و شما تمدیدی امضا نکردهاید، میتوانید با ارسال یک اظهارنامه رسمی، اخطار تخلیه بدهید و در صورت عدم همکاری، به شورای حل اختلاف مراجعه کنید.
عدم پرداخت اجارهبها به مدت مشخص
شرط دیگری که میتواند زمینهساز درخواست دستور تخلیه شود، عدم پرداخت اجارهبها یا همان اجاره معوقه است. بر اساس قانون، اگر مستاجر بیش از یک ماه اجاره را پرداخت نکرده باشد و شما اخطار کتبی (معمولاً از طریق اظهارنامه) به او داده باشید، میتوانید درخواست تخلیه کنید. این مهلت پرداخت اجاره معمولاً در قرارداد مشخص میشود، اما اگر در قرارداد ذکر نشده باشد، قانون یک بازه زمانی معقول (۱۰ روز پس از اخطار) را در نظر میگیرد. مثلاً اگر مستاجر شما از خرداد تا شهریور اجارهای پرداخت نکرده و شما در مرداد اظهارنامه فرستادهاید، اما او همچنان بیتوجه است، میتوانید با این دلیل به شورای حل اختلاف بروید.
سایر تخلفات مستاجر (تغییر کاربری، خسارت به ملک)
علاوه بر دو مورد بالا، تخلفات دیگری هم میتوانند دلیلی برای درخواست تخلیه باشند. اگر مستاجر بدون اجازه شما کاربری ملک را تغییر داده باشد (مثلاً خانه مسکونی را به مغازه تبدیل کرده) یا به ملک آسیب جدی رسانده باشد (مثلاً تخریب دیوارها یا تأسیسات)، قانون به شما اجازه میدهد که هم تخلیه را بخواهید و هم خسارت مطالبه کنید. برای نمونه، اگر مستاجر شما بدون هماهنگی، ملک را به یک کارگاه کوچک تبدیل کرده و همسایهها شکایت کردهاند، این یک تخلف آشکار است. در این حالت، باید ابتدا تخلف را با مدرک (مثل عکس یا شهادت همسایهها) ثابت کنید و سپس درخواست تخلیه و جبران خسارت را مطرح کنید.
مراحل گامبهگام درخواست دستور تخلیه
وقتی تصمیم میگیرید که از طریق قانون، ملک خود را از مستاجر پس بگیرید، داشتن یک نقشه راه روشن میتواند خیال شما را راحت کند. درخواست دستور تخلیه ملک فرایندی است که نیاز به دقت و رعایت مراحل مشخص دارد. اگر نمیدانید از کجا باید شروع کنید یا چه مدارکی لازم است، نگران نباشید. در این بخش، مسیر دادخواست تخلیه را مرحله به مرحله توضیح میدهیم تا بتوانید با اطمینان پیش بروید.
ارسال اظهارنامه رسمی به مستاجر
اولین قدم برای شروع این فرایند، ارسال یک اخطار رسمی یا همان اظهارنامه به مستاجر است. این اظهارنامه که از طریق دفاتر خدمات قضایی ثبت و ارسال میشود، به مستاجر اطلاع میدهد که شما به دلیل پایان قرارداد یا عدم پرداخت اجاره معوقه، قصد دارید ملک را تخلیه کنید. در این نامه باید مهلتی (معمولاً ۱۰ روز) برای تخلیه یا پرداخت بدهی مشخص کنید. برای مثال، اگر مستاجر شما سه ماه اجاره پرداخت نکرده، در اظهارنامه ذکر کنید که تا ۱۰ روز آینده یا اجاره را پرداخت کند یا ملک را تخلیه نماید. این اخطار، هم یک اقدام قانونی است و هم به عنوان مدرکی در پرونده شما در شورای حل اختلاف استفاده میشود. بدون این مرحله، ممکن است قاضی پرونده شما را به دلیل عدم اطلاعرسانی رد کند.
تنظیم و ثبت دادخواست در شورای حل اختلاف
اگر مستاجر به اظهارنامه توجه نکرد، قدم بعدی تنظیم دادخواست تخلیه و ارائه آن به شورای حل اختلاف است. این دادخواست باید شامل اطلاعاتی مثل مشخصات شما و مستاجر، آدرس ملک، دلیل درخواست (مثلاً پایان قرارداد یا عدم پرداخت اجاره)، و مدارک پیوست باشد. مدارک لازم معمولاً شامل قرارداد اجاره، کپی اظهارنامه ارسالی، و رسیدهای پرداخت (در صورت وجود) است. هزینه دادرسی هم بسته به ارزش ملک یا مبلغ اجاره متغیر است، اما معمولاً مبلغ کمی (حدود ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان) برای شروع کار کافی است. میتوانید فرم نمونه دادخواست را از دفاتر خدمات قضایی بگیرید یا از یک مشاور حقوقی کمک بخواهید. این مرحله، هسته اصلی کار شماست و دقت در نگارش آن اهمیت زیادی دارد.
جلسه رسیدگی و صدور دستور تخلیه
پس از ثبت دادخواست، شورای حل اختلاف زمانی برای جلسه رسیدگی تعیین میکند. در این جلسه، شما باید دلایل خود را با مدرک ارائه دهید. اگر مستاجر حاضر شود، ممکن است دفاعیهای مطرح کند (مثلاً ادعای پرداخت اجاره یا تمدید شفاهی). اما اگر غایب باشد، قاضی بر اساس مدارک شما تصمیم میگیرد. معمولاً صدور دستور تخلیه در صورت کامل بودن مدارک، بین ۱ تا ۳ هفته طول میکشد. پس از صدور دستور، مستاجر مهلتی (اغلب ۷ تا ۱۰ روز) برای تخلیه دارد. اگر باز هم همکاری نکند، میتوانید از طریق اجرای احکام و با کمک نیروی انتظامی، ملک را تخلیه کنید. این مرحله آخر، نقطهای است که بالاخره کنترل ملک به دست شما بازمیگردد.
نحوه مطالبه اجور معوقه از مستاجر
وقتی مستاجر ماهها اجاره را پرداخت نکرده، علاوه بر دغدغه تخلیه ملک، یک نگرانی بزرگ دیگر هم دارید: چگونه پولهای عقبافتاده را پس بگیرید؟ مطالبه اجور معوقه یکی از حقوق اصلی شما به عنوان موجر است که قانون از آن حمایت میکند. اما این فرایند نیاز به رعایت مراحل مشخص و ارائه مدارک محکم دارد. در این بخش، راهکارهای قانونی برای گرفتن اجاره معوقه را با جزئیات بررسی میکنیم تا بتوانید حق مالی خود را احیا کنید.
مدارک لازم برای اثبات اجور معوقه
اولین قدم برای شروع فرایند مطالبه، جمعآوری مدارک است. شما باید ثابت کنید که مستاجر چقدر و از چه زمانی اجاره را پرداخت نکرده است. مهمترین مدرک، قرارداد اجاره است که مبلغ اجاره ماهانه و مدت قرارداد در آن مشخص شده. اگر رسیدی از پرداختهای قبلی دارید، آنها را هم نگه دارید تا نشان دهید از چه تاریخی پرداخت متوقف شده است. اظهارنامهای که برای اخطار به مستاجر فرستادهاید هم یک مدرک کلیدی است، چون نشان میدهد شما پیگیر بودهاید. برای مثال، اگر قرارداد شما اجاره ماهانه ۳ میلیون تومان را نشان میدهد و از اردیبهشت تا مهر هیچ پرداختی نداشتهاید، با رسیدهای قبلی و اظهارنامه ارسالی میتوانید ثابت کنید که ۱۸ میلیون تومان اجور معوقه دارید. بدون این مدارک، قاضی نمیتواند به نفع شما رأی بدهد.
تنظیم دادخواست مطالبه اجور معوقه
بعد از آماده کردن مدارک، باید یک دادخواست برای مطالبه اجور معوقه تنظیم کنید. این دادخواست معمولاً همراه با درخواست دستور تخلیه یا به صورت جداگانه در شورای حل اختلاف یا دادگاه (بسته به مبلغ) ثبت میشود. در این درخواست، باید مبلغ دقیق بدهی، مدت زمان عدم پرداخت، و خواسته خود (مثلاً دریافت اصل مبلغ به علاوه خسارت تاخیر اگر در قرارداد ذکر شده) را مشخص کنید. هزینه دادرسی برای این نوع پروندهها معمولاً بر اساس مبلغ خواسته محاسبه میشود؛ مثلاً برای ۱۸ میلیون تومان، هزینهای حدود ۳ درصد (۵۴۰ هزار تومان) پرداخت میکنید. دقت کنید که دادخواست شما باید شفاف باشد و هرگونه ابهام میتواند باعث رد شدن آن شود.
امکان توقیف اموال مستاجر برای اجور معوقه
اگر قاضی به نفع شما رأی دهد و مستاجر همچنان از پرداخت خودداری کند، قانون ابزار دیگری در اختیارتان میگذارد: توقیف اموال. پس از صدور رأی قطعی، میتوانید از طریق اجرای احکام دادگستری درخواست توقیف حساب بانکی، خودرو یا سایر اموال مستاجر را بدهید. برای نمونه، اگر مستاجر شما بدهی ۲۰ میلیونی دارد و رأی دادگاه هم صادر شده، اما پرداخت نمیکند، میتوانید حساب بانکیاش را استعلام کنید و درخواست توقیف مبلغ بدهی را بدهید. البته این فرایند زمانبر است و ممکن است مستاجر اموالی برای توقیف نداشته باشد، اما یک اهرم فشار قانونی محسوب میشود که گاهی او را وادار به تسویه میکند.
چالشها و موانع در مسیر دستور تخلیه
گرفتن دستور تخلیه ملک و بازپسگیری حق خود، روی کاغذ ساده به نظر میرسد، اما در عمل ممکن است با موانع و چالشهایی روبرو شوید که اعصاب و زمان شما را به بازی بگیرند. از مقاومت مستاجر گرفته تا پیچیدگیهای اجرایی، هر کدام میتوانند روند کار را کند یا حتی متوقف کنند. در این بخش، به رایجترین مشکلات در مسیر تخلیه ملک استیجاری میپردازیم و راهکارهایی برای عبور از این موانع پیشنهاد میکنیم.
مقاومت مستاجر در برابر تخلیه
یکی از شایعترین مشکلات، مقاومت مستاجر است. حتی اگر دادخواست تخلیه شما پذیرفته شده و دستور تخلیه صادر شده باشد، ممکن است مستاجر از ترک ملک خودداری کند. در این حالت، شما باید به اجرای احکام دادگستری مراجعه کنید و درخواست حضور مأمور و نیروی انتظامی برای تخلیه اجباری بدهید. برای مثال، فرض کنید مستاجر شما پس از دریافت دستور، ادعا میکند که جایی برای رفتن ندارد و از تخلیه امتناع میکند. در این شرایط، قانون پشت شماست، اما باید صبور باشید؛ چون هماهنگی با نیروی انتظامی و اجرای حکم ممکن است چند هفته طول بکشد. نکته مهم این است که خودتان به هیچ عنوان اقدام به تخلیه اجباری (مثلاً عوض کردن قفل) نکنید، چون این کار میتواند به شکایت مستاجر علیه شما منجر شود.
ادعای مستاجر مبنی بر تمدید شفاهی قرارداد
گاهی مستاجر ادعا میکند که شما به صورت شفاهی قرارداد را تمدید کردهاید و به همین دلیل حق تخلیه ندارید. این ادعا میتواند پرونده شما را پیچیده کند، بهخصوص اگر شاهدی برای حرفش بیاورد. طبق قانون روابط موجر و مستاجر، تمدید قرارداد باید کتبی باشد تا اعتبار قانونی داشته باشد، مگر اینکه مستاجر مدرکی (مثلاً پیامک یا مکالمه ضبطشده) ارائه دهد. برای نمونه، اگر مستاجر بگوید که شما در یک تماس تلفنی موافقت کردهاید که او شش ماه دیگر بماند، باید در دادگاه ثابت کند. راهکار شما این است که همیشه توافقات را مکتوب کنید و اگر چنین ادعایی مطرح شد، با ارائه قرارداد اصلی و عدم وجود سند تمدید، حرف خود را به کرسی بنشانید.
مشکلات اجرایی حکم (عدم همکاری مستاجر یا مراجع)
حتی پس از صدور اجرای حکم تخلیه، ممکن است با مشکلات اجرایی مواجه شوید. گاهی مستاجر در زمان حضور مأمور غایب است یا اموالش را جابهجا کرده، و گاهی هم هماهنگی با مراجع اجرایی به تاخیر میافتد. مثلاً، فرض کنید روز تخلیه فرا رسیده، اما مستاجر در را باز نمیکند و مأمور هم به دلیل کمبود نیرو نمیتواند همان روز اقدام کند. در این حالت، باید با اجرای احکام پیگیری کنید و درخواست زمانبندی جدید بدهید. گرفتن وکیل هم میتواند در تسریع این فرایند کمک کند، چون وکلا معمولاً راههای میانبر برای فشار به مراجع را بلد هستند. صبر و پیگیری مداوم، کلید حل این مشکل است.
حقوق و تکالیف موجر و مستاجر در قانون
در هر اختلاف بین موجر و مستاجر، شناخت دقیق حقوق و تکالیف هر طرف میتواند از بسیاری از مشکلات پیشگیری کند یا راهحل مناسبی برای حل آنها ارائه دهد. قانون روابط موجر و مستاجر در ایران تلاش کرده تعادلی بین این دو ایجاد کند تا هیچکدام احساس بیعدالتی نکنند. چه مالک باشید و چه مستاجر، دانستن این حقوق و تکالیف به شما کمک میکند در موقعیتهای حساس، تصمیمات درستی بگیرید. در این بخش، این موضوع را با جزئیات باز میکنیم.
حقوق موجر در برابر مستاجر متخلف
به عنوان مالک، شما حقوق مشخصی دارید که قانون از آنها حمایت میکند. اگر مستاجر اجاره را پرداخت نکرده، میتوانید مطالبه اجور معوقه کنید و حتی درخواست دستور تخلیه ملک بدهید. در صورتی که قرارداد به پایان رسیده، حق دارید ملک را پس بگیرید و اگر مستاجر به ملک خسارت زده یا کاربری آن را بدون اجازه تغییر داده، میتوانید هم تخلیه بخواهید و هم خسارت طلب کنید. برای مثال، اگر مستاجر شما دیوارهای داخلی را تخریب کرده، میتوانید با ارائه مدرک (مثل عکس و برآورد هزینه تعمیر) از او شکایت کنید. قانون همچنین به شما اجازه میدهد در صورت تخلفات جدی، قرارداد را فسخ قرارداد اجاره کنید، البته با رعایت مراحل قانونی.
حقوق مستاجر در برابر درخواست تخلیه
مستاجر هم حقوقی دارد که باید محترم شمرده شود. اگر موجر درخواست تخلیه ملک استیجاری کرده، مستاجر حق دارد مهلت قانونی برای تخلیه (معمولاً ۷ تا ۱۰ روز پس از صدور حکم) را داشته باشد. همچنین اگر مستاجر مبلغی به عنوان سرقفلی پرداخت کرده (در قراردادهای قدیمیتر)، میتواند هنگام تخلیه، آن را مطالبه کند یا درخواست کند که موجر معادل آن را بپردازد. برای نمونه، اگر مستاجری در یک مغازه تجاری سرقفلی داشته و موجر بدون دلیل موجه درخواست تخلیه کند، مستاجر میتواند در دادگاه از حق خود دفاع کند. این حقوق برای جلوگیری از سوءاستفاده مالکان طراحی شده است.
تکالیف قانونی هر دو طرف برای پیشگیری از اختلاف
علاوه بر حقوق، تکالیفی هم برای هر دو طرف وجود دارد که رعایت آنها میتواند جلوی بسیاری از درگیریها را بگیرد. موجر موظف است ملکی را تحویل دهد که قابل استفاده باشد و مشکلات اساسی (مثل خرابی تأسیسات اصلی) را برطرف کند. مستاجر هم باید اجاره را بهموقع پرداخت کند و از ملک طبق قرارداد استفاده نماید. هر دو طرف بهتر است توافقات را مکتوب کنند و رسیدهای پرداخت را نگه دارند. مثلاً، اگر مستاجر اجاره را نقدی پرداخت میکند، حتماً رسید بگیرد تا بعداً دچار مشکل نشود. این اقدامات ساده میتوانند از تبدیل یک اختلاف کوچک به یک پرونده قضایی طولانی جلوگیری کنند.
